نویسنده
درباره نویسنده
  • خستگی در کودکان :تشخیص های افتراقی

در این مقاله بطور فهرست وار علل خستگی را بررسی می کنیم .

خستگی

خستگی با وضعیت عمومی کاهش تحمل یا علاقه به فعالیت ها مشخص می شود و معمولا همراه‌ با احساس خستگی، بی قراری و خواب آلودگی است. مهم است  شکایات والدین یا کودک را به میزان کافی بررسی کنیم تا خستگی را از بی حالی و ضعف و کاهش تحمل افتراق دهیم در حالیکه خستگی شکایت شایع در افراد ۱۳ تا ۱۹ سال است ضعف ممتد بی حالی و کاهش تحمل این گونه نیستند.

  بی حالی (lethargy)

که بطور ممتد مشاهده می شود، ممکن است به علت ضعف حواس نظیر آنچه توسط افزایش فشار داخل مغزی و داروها و سموم ایجاد می‌شود،باشد .
 ضعف(weakness)

مخصوصاً اگر پیشرونده باشد مطرح کننده اختلالی است که ماهیچه ها و اعصاب را تحت تاثیر میدهد

کاهش تحمل(Endurance)

 کاهش تحمل ممکن است به طور بسیار ساده ناشی از شرطی سازی  باشد  اما ممکن است مطرح کننده منابع و اندوخته ی محدود قلبی نظیر بیماری کاردیومیوپاتی و یا ریوی در آسم و در سیستیک فیبروز باشد .

این فصل بر روی خستگی تمرکز می کند

علل فیزیولوژیک خستگی نظیر فقدان خواب برگرداننده انرژی، تمرین و فعالیت بدنی بیش از حد، کاهش دریافت کالری و عفونت ها باشد.  در دوره نوجوانی افزایش نیازهای متابولیسمی در حضور کاهش خواب اتفاق می افتد در این دوره خواب شبانه به تاخیر می افتد و کم خوابی طبیعی است و در نتیجه آن خستگی رخ می دهد. عدم کفایت کالری بیشتر احتمال دارد که دلیل خستگی در کودکان کم سن و سال باشد به خاطر اینکه منابع انرژی آنها زودتر اتمام می یابد . علاوه بر این دلایل فیزیولوژیک، افسردگی باید در نظر گرفته شود. مخصوصاً در نوجوانان که در آنها افسردگی معمولاً تشخیص داده نمی شود و  خود را خسته توصیف می کنند.  ۲۰ درصد بالغین خود را خسته توصیف می کنند که در آنها در حدود ۵۰ درصد موارد  افسردگی قبل از خستگی وجود دارد. 

شایع ترین دلایل خستگی

  • فقدان خواب/ فیزیولوژیک

  • عفونت مخصوصاً عفونت ویروس اپشتین بار

  • کمبود کالری

  • افسردگی/ فیزیولوژیک

  • کم خونی

  • و فعالیت بدنی بیش از حد

دلایلی که نباید از آنها غافل شویم

  • حساسیت ها

  • حاملگی

  • درهم رفتگی روده ها

تقسیم بندی زیر جامع نیست اما تلاش بر آن است که دسته‌های عمومی مختلفی برای تشخیص افتراقی در کودکان مبتلا به خستگی،مخصوصاً خستگی مزمن تنظیم شود

دلایل فیزیولوژیک

فقدان خواب و یا استراحت 

این مسئله مخصوصاً در نوجوانان که زمان خواب به تاخیر می‌افتد و زمان بیدار شدن همانند دوره کودکی  و یا از آن زودتر است ،به عنوان مرحله ای برای عبور از کودکی به نوجوانی، رخ می دهد. این کاهش خواب بازگرداننده انرژی با افزایش نیازهای متابولیک رشد و تغییرات فیزیولوژیک وضعیت پیچیده ای را ایجاد می کند.

افزایش بیش از حد فعالیت بدنی

عدم دریافت کالری کافی 

 بیماری کواشیورکور مرحله پایانی کمبود تغذیه ای است

چاقی

کودکان مبتلا به افزایش وزن ،تحمل کاهش یافته ای در مقایسه با کودکان دارای وزن طبیعی ،دارند. به ندرت کودکانی که به میزان قابل توجهی چاق هستند ممکن است دوره های زیاد از حد و خطرناک خواب آلودگی و افزایش سطح دی اکسید کربن خون داشته که به آن سندروم پیک ویکین (pickwivkian syndrom) می گویند. 

کم خونی

کاهش قابل توجه ظرفیت حمل اکسیژن خون منجر به خستگی شده و شروع آن ممکن است تدریجی باشد

حاملگی

ممکن است  فرد و یا خانواده از حاملگی اطلاع نداشته باشد .

پلی سآیتمی

نوزادانی که مبتلا به افزایش هماتوکریت خون هستند معمولاً بیحال بوده و  سیانوزه هستند .

علل عفونی

هر بیماری عفونی باکتریایی ،ویروسی و دیگر عفونت ها ممکن است همراه با خستگی باشد.  توجه به عفونت های مزمن و یا حاد  زیر  ارزشمند است:

بیماری مونونوکلئوز عفونی

این بیماری شایع ترین علت مورد شک در خستگی نوجوانان است . ویروس ای بی وی (EBV) دلیل معمول است . 

اما دیگر ویروس ها،نظیر سیتومگالوویروس ، ویروس انسانی هرپس۶ و اچ آی وی (HIV) می تواند سندروم های مشابه ایجاد کند .

عفونت مزمن ویروس اپشتین بار

دوره‌های کننده تب ،التهاب حلق، بدحالی و التهاب غدد لنفاوی در حضور سطوح افزایش یافته آنتی ژن ها رخ می دهد.  سندرم دومی که در که در نوجوانان ۱۳ تا ۱۹ ساله رخ می دهد و این نوجوانان به صورت مزمن توان خود را از دست داده اند . کودکان با این سندروم به صورت اشتباه ،مبتلا به سرطان تشخیص داده می شود.  عفونت مزمن ویروس ای بی وی (EBV) مشابهی  برای سندروم خستگی مزمن نیست که معمولاً در آن آنتی بادی های ضد ویروس وجود ندارد.

هپاتیت

اختلالات متعددی ممکن است باعث سوء عملکرد کبد شود. هپاتیتA و B   دلایل نسبتاً شایع هستند . خستگی ممکن است علامت اولیه و برجسته ترین علامت باشد .

عفونت اچ آی وی

توبرکولوز (سل )

علائم و نشانه های غیر از خستگی ممکن است حداقل باشند. 

بیماری لایم

عفونت سیتومگالوویروس

فرم اکتسابی ان  ممکن است علتی برای مونونوکلئوزسرونگاتیو باشد. 

مننژیت

انسفالیت

باکترمی

توکسوپلاسموز

و تب مالت

از دست رفتن وزن، تب با درجه پایین و درد کمر در بین نشانه های جزئی تب مالت مزمن هستند. 

انگلهای روده ای

خستگی ممکن است با اختلال در عملکردهای مختلف بدن نظیر هضم غذا و جذب آن و یا از دست رفتن خون ایجاد شود

عوامل روان شناختی

خستگی علائم شایع از افسردگی است اگرچه در بسیاری از موارد علائم و نشانه های دیگر ممکن است انکار شوند. 

آلرژی

بیماران دارای حساسیت خسته به نظر می رسند . علائم بالینی آلرژی ممکن است با اختلالات دیگر اشتباه گرفته شوند. ترشح بینی و سرفه به عنوان دلیلی برای عفونت و گردی سیاه زیر چشم ها  allergic shiners  برای اختلال خواب. 

              

 

سندروم فشار- خستگی

عدم تحمل به بعضی از غذاها به عنوان دلیل نشانه های مختلف شناخته می شود که شامل درد شکمی سردرد و دردهای رشدی علاوه بر خستگی است .

آسم

برونکواسپاسم با درجه ی کم و مزمن ممکن است علت خستگی باشد . خس خس سینه ممکن است از لحاظ بالینی قابل کشف نباشد .

اختلالات غدد داخلی

بیماری کم کاری تیروئید

بیماری پرکاری تیروئید

بیش فعالی ابتدایی در پرکاری تیروئید منجر به خستگی می شود . افزایش تعداد ضربان قلب ،افزایش تعریق، لرزش و پرفشاری خون سیستولیک کلید های تشخیصی مهم هستند. 

کم کاری  قشر غده فوق کلیه

ضعف پیشرونده و نقاطی از پررنگ شدن پوست اغلب وجود دارند.

سندروم کوشینگ

افزایش ترشح غده فوق کلیه باعث تغییرات متابولیک و خستگی می شود چاقی و نقص رشد خصوصیات شایع دیگر هستند.

آلدوسترونیسم اولیه

از دست رفتن پتاسیم باعث ضعف عضلانی و خستگی می شود

داروها

بسیاری از انواع داروها باعث خستگی می شوند.  شایع ترین گروه های دارویی که باعث خستگی می شوند شامل :پ

  • آنتی‌هیستامین‌ها

  • ضد تشنج ها

  • آرامبخش ها

  • و مخدر ها

هستند

مواد سمی

مسمومیت با سرب

اختلالات متابولیک

کاهش قند خون

کاهش قند خون با ایجاد خستگی، رفتار ناهنجار، تحریک پذیری ،سردرد و تشنج ممکن است  علامت و نشانه های کاهش قند خون باشد.

دیابت شیرین

بیماری دیابت خوب کنترل نشده ممکن است سوخت ناکافی برای انرژی و از دست رفتن بیش از حد آب املاح ایجاد کند.

اشکالات درون زاد متابولیسم

خستگی در این موارد به ندرت تشخیص داده می شود چون شروع در سنین اولیه بوده و علائم  برجسته دیگری نظیر استفراغ ،بی حالی ،تشنج و کما وجود دارد

اختلالات گوارشی

 

درهم رفتگی روده ها

این بیماری در شیرخواران و کودکان تا ۳ سال دیده می‌شود. این وضعیت با دوره های درد شکمی و بالا کشیدن پاها مشخص می شود . اسهال و و همراهی آن با مدفوع ژله‌ ای قرمز در انتهای دوره بیماری و حس کردن توده سوسیسی درمعاینه ناحیه سمت راست شکم مشخص میشود . بی حالی و خستگی که به عنوان ظاهرKNOCKED-OUT  شناخته می شود ممکن است وجود داشته باشد و ممکن است علامت اصلی و یا تنها علامت کودک باشد. 

 

بیماری التهاب روده

بیماری انتریت روده ای ناحیه ای یا بیماری کرون و کولیت اولسراتیو به طور مکرر همراه با خستگی قبل از شروع علائم بیماری است

بیماری کبدی

خستگی ممکن است یافته ابتدایی در هر بیماری عفونی متابولیسمی و یا فیزیولوژیکی باشد که با عملکرد کبد تداخل می کند.

بیماری های کلاژن واسکولار

 روماتوئید آرتریت نوجوانان

خستگی در کودکانی که این بیماری را دارند به طور شایع شدیدتراز آنچه با درجه درگیری انتظار می رود است . 

لوپوس اریتماتوز

بیماری درماتومیوزیت

ضعف عضلانی و خستگی علائم اولیه هستند  برجستگی‌های گاترون که پاپولهای اریتماتوز قرمز رنگ بر روی بند انگشتان  هستند را بیابید . 

اسکلروز سیستمی  پیشرونده

اختلالات قلبی عروقی

نارسایی احتقانی قلب

خستگی پذیری زودرس و آسان، تندی نفس، تندی ضربان قلب و تنگی نفس در حین فعالیت علائم برجسته هستند

پریکاردیت التهاب پرده اطراف قلب

خستگی و تنگی نفس ممکن است زودتر از علائم فیزیکی دیگر مثل مثل فریکشن راب تظاهر کند 

بیماری های قلبی مادرزادی سیانوزه کننده

کاردیومیوپاتی

اندوکاردیت

پرفشاری خون ریه اولیه

خستگی و تنگی نفس نشانه های برجسته این اختلال هستند .

بیماری های کلیوی

افزایش اوره خون

تهوع بی اشتهایی استفراغ و خستگی علائم شایع بیماری هستند

اسیدوز لوله ای کلیوی

در هر دو فرم با شروع زودرس و شروع دیر است خستگی و ضعف شایع هستند عقب ماندگی رشدی ،بی اشتهایی ،افزایش ادرار و نرمی استخوان در نهایت ظاهر می شوند

سایر دلایل 

 boredom

دلزدگی، ملالت، خستگی (فکری و روحی)، کدورت

خصوصاً در مدارس ممکن است با خستگی اشتباه گرفته شود

سندروم خستگی مزمن

 علت این اختلال هنوز مشخص نشده است .بسیاری از عفونت ها مقصر دانسته شده اند که شامل عفونت ویروس اپشتین بار، سیتومگالوویروس  و هرپس سیمپلکس می باشد.  اما ارتباط علت و معلولی مستقیمی پیدا نشده است بعضی از مطالعات نشان دادند که ارتباطی با کم فشاری خون عصبی وجود دارد.

بیماری های بدخیم 

کودکان مبتلا به سرطان خون و بافت لنفاوی (لوسمی و لنفوم )و تومورهای سیستم عصبی مرکزی و دیگر تومورهای بافت جامد به عنوان علامتی زودرس از بیماری خستگی پذیری نشان می دهند . 

بیماری های ریوی

هر اختلال ریوی که با تبادل گازی تداخل کرده و یا باعث التهاب مزمن شود ممکن است با خستگی همراه باشد کودکان مبتلا به سیستیک فیبروزیسخسته به نظر می رسند اما اسهال سرفه و دیگر علائم بیشتر برجسته هستند

بیماری میاستنی گراویس

ضعف عضلانی و خستگی خصوصیات برجسته این بیماری است

سندروم وقفه تنفسی خواب

در این  سندرم که علت بزرگ شدن بیش از حد غدد لوزه آدنوئید یا لوزه سوم رخ می دهد بافت التهابی در پشت حلق ممکن است به اندازه کافی بزرگ باشد که بتواند مسیر تبادل تبادل هوا را  مخصوصاً در حین خواب  مسدود کند  خرخرکردن و تو کشیدگی ریه در حین  دم معمولاً وجود دارد . خستگی و بی حالی در حالت بیداری وجود دارد .

فلج دوره ای فامیلی

حملات دوره ای فلج شل و همراه با عدم وجود رفلکس های عمقی که مخصوصاً بیشتر در شب رخ می دهد مشخصه ای آن است اگرچه حملات ممکن است چند ساعت به طول می‌انجامد ممکن است خستگی پس از این دوره ها وجود داشته باشد

فیبرومیالژی

اختلالی که به خوبی توصیف شده ولی علت آن به درستی درک نشده است و بیشتر در بالغین شایع است و ماهیچه ها نسبت به لمس حساس و دردناک اند .

اختلالی به نام سارکوئیدوز

 

مشاوره و ویزیت آزمایشات از طریق گفتگوی متنی در واتس اپ 

شیوع بیماری کرونا و لزوم مراقبت بیشتر نیاز به دسترسی به پزشکان با ابزارهای انلاین را بیشتر کرده است .تماس با اینجانب از طریق چت در واتس اپ با لینک زیر امکان پذیر است .

لینک زیر را دنبال کرده و بر روی گزینه ادامه گفتگو کلیک کنید . 

 

لینک 1 ورود به واتس آپ 

لینک 2 ورود به واتس آپ 

 

در اینستاگرام اینجانب را دنبال کنید 

پیج دوم